Paslanmaz çelik , % 10 un üzerinde (
çoğunlukla %12-20 aralığında ) krom içeren demir - karbon
alaşımıdır. Krom, malzemeyi yenime ve ısıya karşı
dayanıklılık kazandırır. Özel nitelikli paslanmaz çelik
türleri elde etmek amacıyla alaşıma başka elementler de
katılabilir.
Bu özel türlerin içinde en önemlisi ,
nikel eklenmesiyle hazırlanan 18- 8 paslanmaz çeliğidir
(yüzde 18 krom yüzde 8 nikel ) . Paslanmaz çeliğe katılan
öteki önemli bileşenler niyobyum, manganez , molibden ,
fosfor , selenyum , silisyum , kükürt ,titan ve zirkon dur
.Paslanmaz çelik üretiminde yüksek sıcaklıklara ve duyarlı
kimyasal denetime gereksinim olduğundan bu alaşımlar uzun
süre elektrik fırınlarında hazırlanmıştır.
Bu yöntemde fırınlara çoğunlukla ,
yalnızca son üründe bulunması istenen elementleri içeren
hurda malzeme yüklenir. Son dönmelerde ise , malzemenin önce
elektrik fırınında eritilmesi ve daha sonra bir başka potaya
alınarak oksijenle işlenmesine dayalı bir teknik
geliştirilmiştir. Tepkimeyi normalleştirmek için argonla
seyreltilen oksijen gazı malzemeye üstten hamlaçla ya da
potanın dibindeki bir delikten püskürtülür.
Paslanmaz çelikler kimyasal bileşimlerine ve ısıl işleme
tepkilerine göre sınıflandırabilir : sertleştirilemeyen ve
yüzde 15- 30 krom ile yüzde 0,2 den daha az karbon içeren
ferritli çelikler ; su verme yoluyla sertleştirile bilen ve
yüzde 10-18 krom ile değişen oranlarda ( bazı alaşımlarda
yüzde 1'in üzerinde ) karbon içeren martensitli çelikler ;
yüzde 16-26 krom , yüzde 6-22 nikel ve yüzde 0,25 ten daha
az karbon içeren ostenitli çelikler. Su vermeden
sertleştirilebilen ostenitli çelikler yenime karşı dayanımı
en yüksek malzemelerdir.
Paslanmaz çeliğin, benzersiz bir özelliği
vardır.İçeriğindeki krom ve alaşım elementleri yüzeyde, ince
şeffaf bir pasif tabaka oluşturur.Bu tabaka hava ve sudan
gelen oksijenle etkileşime girdiğindekendini onarır.Böylece
malzeme çizildiği veya zarar gördüğünde bile, bu tabaka
yüzeyi aşınmaya karşıkorumaya devam eder.
